Cevap bollaştı, soru kıymetlendi
Yapay zekâ bir veri merkezinde dâhiler ülkesi kursa bile, o ülkeye hangi soruyu soracağına karar veren hâlâ insan.
İş dünyası ve yetişkinler için
Yapay zekânın yapamadığı tek şey: düşünmek.
Cevabın her ekranda hazır olduğu bir çağda kıymetli olan, doğru soruyu sorabilmek. Düşünme Akademisi; yöneticilere, ekiplere ve yetişkinlere dinlemeyi, soru sormayı ve birlikte karar vermeyi yeniden kazandırır.
Neden şimdi?
Kimse bir sabah “bugün düşünmeyeceğim” demez. Cevap hazır, iş halloldu, herkes memnun. Düşünmeyi bırakmak gürültüsüz olur; insan kendini hızlı ve üretken hisseder. Ama kullanılmayan her kas gibi o da körelir.
Makine her şeyi biliyor, ama soruyu taşıyamıyor.
Yapay zekâ bir veri merkezinde dâhiler ülkesi kursa bile, o ülkeye hangi soruyu soracağına karar veren hâlâ insan.
Şirketlerde en büyük kayıplar yapılan hatalardan değil, konuşulmayan hatalardan doğar.
Düşünme eğitimi bir motivasyon günü değil; daha az yanılgıyla, daha isabetli karar vermenin yoludur.
Altı kapasite
Kitabın ve akademinin omurgası: birbirini besleyen altı insan kapasitesi. Biri eksik kaldığında zincir kopar.
Sessizliğin içindeki güç. Cevap hazırlamadan anlamak.
Konuyu kapatan değil, açan soruyu sormak.
Başkasının gözünden görmek.
Bir fikrin üzerine inşa ederek birlikte ilerlemek.
Güvenilir görünenin ardına bakmak.
Var olmayanı görmek: “peki ya şöyle olsaydı?”
Yöntem
Cevaba atlamadan önce yapılan beş hareket. Toplantıda, bir e-postayı yazarken ya da yapay zekâya soru sorarken kullanılabilecek bir alışkanlık.
Otomatik cevabı fark et.
Kendine ve ekibine zaman tanı.
Sorunu doğru bir soruya çevir.
Soruyu başka bakışlara ve zamana taşı.
Sonucu bir eyleme ve yeni bir soruya bağla.
Programlar
Kısa bir atölyeden altı aylık kurumsal dönüşüme kadar. Hepsinde ders anlatmak yok; soruşturma, prova ve somut çıktı var.
Şirketler için 6 aylık kurumsal soruşturma programı
Programı incele →Yapay zekâ çağında yargı, karar ve soru
Programı incele →Yetişkinler için 8 haftalık online program
Programı incele →Dur, yavaşlat, sor, taşı, bağla: beş hareketlik bir alışkanlık
Programı incele →Aylık okuma ve soruşturma buluşması
Programı incele →Kurum içinde düşünme oturumlarını yürütecek kişiler için
Programı incele →Ücret ve dönem tarihleri başvuru sonrası bildirilir. Kurumlara özel teklif hazırlanır.
Kurumlar için
Matthew Lipman’ın “soruşturan topluluk” modelini iş dünyasına uyarladık. Amaç hiyerarşiyi düşünce düzleminde eşitlemek ve kolektif aklı devreye sokmak.
Örnek vaka · Sessiz müdahale
Pazarlama müdürü, sunuma bir saat kala ekibindeki çalışanın verilerinde ciddi bir hata görür. Onu strese sokmamak için hiçbir şey söylemez, dosyayı sessizce düzeltir. Sunum harika geçer; çalışan başarının tamamen kendine ait olduğunu düşünür. Müdür “günü kurtardım” der.
Gerçeği saklamak bir iyilik türü olabilir mi?
Oturumun sonunda şirketin geri bildirim ilkelerine girecek bir karar yazılır.
Başlamak için
Uzun bir programa karar vermeden önce yöntemi kendi ekibinizle, kendi gündeminizle deneyin. Bir yarım günde ekibiniz Soruyu Taşıma Metodu'yla gerçek bir iş ikilemini birlikte düşünür ve şirketinize özgü bir karara bağlar.
Nasıl ilerler?
Fiyat ekip büyüklüğüne ve yere göre şirketinize özel belirlenir.
Pilot atölye için görüşelimŞirkete katkısı
| Düşünme biçimi | Şirketteki karşılığı | Beklenen etki |
|---|---|---|
| Eleştirel düşünme | Risk yönetimi, karar kalitesi | Hatalı yatırım ve stratejilerin erken fark edilmesi; maliyetli hataların azalması |
| Yaratıcı düşünme | İnovasyon, çeviklik | “Bunu hep böyle yaptık” zincirinin kırılması; yeni fikirlerin içeriden çıkması |
| Özenli düşünme | Çalışan bağlılığı | Duyulduğunu ve geliştiğini hisseden çalışan; daha düşük işten ayrılma |
| İşbirlikçi düşünme | Takım verimliliği, hız | Departmanlar arası çatışmanın azalması; toplantıların ego savaşından çözüme dönmesi |
Kurucu ve kolaylaştırıcı
Yaklaşık 27 yılını gazetecilik, dijital medya ve girişimcilik arasında geçirdi. Milliyet.com.tr'de, Ströer Medya'da ve Mindset Institute'ta iş geliştirme ve yayın yöneticiliği yaptı; dijital pazarlama ajansı Rat Digital'i kurdu.
Yıllardır Çocuklar için Felsefe (P4C) ve İş Dünyası için Felsefe (P4B) alanında kolaylaştırıcılık yapıyor, sertifika programları ve müfredatlar geliştiriyor. Akademinin yöntemi Soruyu Taşıma Metodu'nu (Dur, Yavaşlat, Sor, Taşı, Bağla) o geliştirdi; Düşünmek: Yapay Zekânın Yapamadığı Tek Şey kitabının yazarı.
Yönetim odalarını da, sınıfları da bilen biri olarak tek bir şeye inanıyor: iyi karar, iyi sorulmuş bir sorudan çıkar.
Akademinin kitabı
Akademinin kurucusu Gülten Can Romano’nun kitabı, programların fikir zeminidir. Çağın en güçlü seslerinin parmakla işaret edip adlandıramadığı boşluğu adlandırır: cevabı bilmek değil, soruyu taşımak.
“Ne biliyorum?” ile “Ne düşünüyorum?” aynı soru değildir.
Kitapta Aristoteles’ten Arendt’e, Simone Weil’dan Byung-Chul Han’a uzanan düşünür kutuları, her birinin bugünün iş hayatına ve yapay zekâ çağına ne söylediğiyle birlikte yer alır.
Elçi ağı
Network her şeydir. Elçilerimiz kendi çevrelerindeki şirketlere ve topluluklara akademiyi taşır, okuma çemberleri ve düşünme oturumları yürütür. Akademi onları eğitir; en iyileri mentor ve kurumsal kolaylaştırıcı olur.
Akademiyi tanıtır, katılımcı ve kurum yönlendirir.
Kendi adıyla okuma çemberi ve açık oturum yürütür.
Yeni elçileri yetiştirir, programlarda eğitmenlik yapar.
Şirketlerde altı aylık programları yürütür.
Başvuru
Bir programa katılmak, kurumunuza program getirmek ya da elçi olmak için formu doldurun; sizinle iletişime geçelim.
Sık sorulan sorular
Hayır. Programlar felsefe dersi değildir; düşünürler yalnızca birer uyaran olarak kullanılır. Gereken tek şey merak ve konuşmaya açık olmak.
Hayır. Hazır cevap ya da formül verilmez. Birlikte soru üretilir, soruşturulur ve somut bir karar ya da ilkeyle bitirilir.
Oturumlar bir değerlendirme rubriğiyle izlenir; program başında ve sonunda ekip içi güven, karar süreçleri ve toplantı kalitesi üzerine kısa ölçümler yapılır, kuruma rapor verilir.
Hayır. Yapay zekâyı düşünmenin yerine değil yanına koymayı öğretiyoruz: ona hangi soruyu soracağınıza ve cevabını nasıl sınayacağınıza karar veren siz olun diye.
Bireysel programlar online yürür. Liderler atölyesi ve kolaylaştırıcı eğitimi yüz yüzedir; okuma çemberi İstanbul’da ve online buluşur.